Innovatie

Door Rita Melein

Innovaties en creativiteit in de gezondheidszorg

Zonder creativiteit geen innovatie. En dat geldt ook in de gezondheidszorg. Om over innovaties te praten, moeten we eerst naar creativiteit kijken. Wat is creativiteit en waarom is het een belangrijk aspect van innovatie?

Creatief zelfvertrouwen
Creativiteit kent vele definities. Mijn favoriete definitie is: het vermogen om iets nieuws te creëren dat waardevol toegepast kan worden. Onlangs heb ik een paar toespraken van Fredrik Härén gezien. De Zweed geeft inspirerende toespraken over creativiteit over de hele wereld. Eén van de dingen die hij heeft gemeten en onderzocht is hoe creatieve landen zichzelf vinden, hij noemt dit creatief zelfvertrouwen. Hij doet dit door de menigte twee vragen te stellen. De eerste vraag luidt: ‘Vindt u dat creativiteit belangrijk is in uw werk?’ Op deze vraag is de positieve respons bijna 100 procent. Mensen over de hele wereld vinden dus dat hun werk een vorm van creativiteit vereist.

De tweede vraag die hij stelt: ‘Steek uw hand op als u vindt dat u creatief bent.’ De resultaten verschillen per land. Met deze tweede vraag meet hij het creatieve vertrouwen. Het blijkt dat mensen zichzelf meten met anderen om te bepalen of ze creatief zijn of niet. Dit wil nog niet zeggen dat als je vindt dat je creatief bent, dat je dat ook daadwerkelijk bent. Het land met het laagste niveau van creatief vertrouwen is Zuid-Korea. Een land dat talloze technologische innovaties en geweldige bedrijven heeft voortgebracht, zoals LG, Samsung en Hyundai. Waarom denken juist zij dat ze niet creatief zijn? Omdat ze zichzelf meten met de beste creatieve geesten van alle tijden, zoals Leonardo da Vinci. In India bijvoorbeeld, dat bekend staat om zijn outsourcing van IT- en callcenters waar vaak weinig creativiteit wordt verwacht, hebben ze op hun beurt een zeer hoog niveau van creatief vertrouwen. Ze vergelijken zichzelf ook met anderen, maar de vergelijking wordt hier gemaakt met een broer, vriend of een collega.

Idee= P(K+I)
Fredrik Härén heeft hiervoor een formule bedacht. Idee=P(K+I). De P staat voor persoon, de K voor kennis en de I voor informatie. Kennis en informatie dus. Dit betekent dat een idee niet echt nieuw is. Nieuwe ideeën zijn een combinatie van bekende ideeën die al bestaan en op een nieuwe manier worden ingezet tot een nieuw geheel. En daar hebben we de P voor nodig. Personen, mensen. Creativiteit is een essentiële menselijke eigenschap die waarde toevoegt. Vooralsnog is deze eigenschap niet te vervangen door robots. Alles is dus al voorhanden. Dit betekent dat er nog zoveel te ontdekken valt! Vooral in de gezondheidszorg.

Innovatie is nodig
Zonder creativiteit dus geen innovatie. Maar innovatie wat is dat nu eigenlijk precies? Ook innovatie kent verschillende definities. In deze definitie kan ik mij het meest vinden: het proces waarbij een idee of uitvinding wordt vertaald in een product of dienst die waarde creëert of waarvoor klanten betalen. Om je creatieve idee te implementeren, heb je innovatie nodig. En dat is nu precies wat de gezondheidszorg nodig heeft: creatieve ideeën om te innoveren. Om de zorg sneller, handiger, goedkoper of beter te maken. Om de kwaliteit in de gezondheidszorg te verbeteren en de kosten beheersbaar te houden is innovatie nodig.

Innovaties die uitblijven
Wanneer innovaties uitblijven of niet effectief worden geïmplementeerd komt de Nederlandse gezondheidszorg in gevaar, zo blijkt uit het beleidsonderzoek Vernieuwing in de zorg, zorg voor implementatie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) naar innovatie in de zorg. Uit het onderzoek blijkt dat opschaling en implementatie van innovaties tot op heden achter lopen bij wat mogelijk en wenselijk is. De wil om te innoveren is er wel, maar het blijkt dat er niet altijd voldoende kennis is van de mogelijkheden die de overheid faciliteert in de zorgsector en wat er binnen de wet- en regelgeving mogelijk is. Ook vertrouwen en strijdige belangen staan innovatie in de weg. Tussen de belanghebbenden is er een gebrek aan vertrouwen en dat zorgt ervoor dat er niet snel grensoverschrijdend wordt gekeken. Het algemeen belang komt daardoor in het geding. Ook de angst om fouten te maken en het ‘not invented here’-syndroom om samen te werken om te innoveren vormen een belemmering.

Verder blijkt dat zorgverleners liever geen innovatie adopteren. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) vervult een belangrijke rol bij de checks en balances van het zorgsysteem. Aan negatieve bevindingen wordt veel gewicht toegekend door professionals en zorginstellingen en daarom ontstaat de neiging om medische fouten te minimaliseren. En juist dat zorgt ervoor dat het ook leidt tot terughoudendheid bij het doorvoeren van medisch-technische innovaties en procesinnovaties. Dat is toch zonde? Laten we vaker samenwerken en kijken over de schutting hoe de buren in andere branches het aanpakken.

Trends
De verwachting is dat de komende jaren maatschappelijke en technologische trends in een stroomversnelling raken. En dat biedt kansen voor de gezondheidszorg. Maar deze kansen zijn wel mede afhankelijk van een ontwikkeling in adequate opschaling en uitvoering. En het vraagt veel van mensen die werkzaam zijn in de zorg. In de gezondheidsbranche met de vele wetten, regels en richtlijnen, maar ook de gestandaardiseerde protocollen waar artsen en verpleegkundigen mee moeten werken is het best lastig om creatief te zijn en te innoveren. De innovaties die we gewend zijn draaien vaak om patiëntenzorg en medicijnen. Farmaceutische bedrijven innoveren door nieuwe medicijnen te ontwikkelen om nieuwe en bestaande ziekten te genezen of te behandelen. Of technische innovaties van bedrijven, zoals Philips en KPN, die nieuwe machines ontwikkelen om patiënten te behandelen of monitoren. Maar ook de supercomputer van IBM Watson die de arts ondersteunt bij het diagnosticeren en behandelen van een patiënt. Stap voor stap wordt de kwaliteit van zorg steeds beter.

Medical Groep en innovaties
Bij Medical Groep hebben wij minder zicht en invloed op het innoveren op cliëntniveau. En ondanks dat het best lastig is om met alle regeltjes in de gezondheidsbranche te innoveren, proberen we zoveel mogelijk gebruik te maken van innovatieve technologie. Zo kijken we bijvoorbeeld hoe bedrijfsprocessen geautomatiseerd kunnen worden. Een voorbeeld is de ontwikkeling van een chatbot. Nu bellen of sturen we een Telegram naar onze medewerkers om te vragen of zij kunnen werken op een bepaalde dag, maar straks gaat dat met een chatbot. De ervaring blijft persoonlijk. Er vindt een gesprek plaats, maar dan met een geautomatiseerde gesprekspartner. Daardoor hebben onze kantoormedewerkers meer tijd om een persoonlijk gesprek te voeren met zorgmedewerkers en ervaren zij minder administratieve lasten. Ook zorgen wij dat de administratie wordt beperkt zodat onze zorgmedewerkers zich kunnen focussen op de cliënt. Op die manier proberen wij onze zorgprofessionals het gevoel van vrijheid te geven.

We moeten kijken waar het knelt om te innoveren. Wat kan er beter? Automatiseren waar het kan en op een prettige manier. Er zijn nog grote stappen te maken op het gebied van innovatie in de gezondheidszorg. Het moet gemakkelijker, sneller en effectiever kunnen. Het is een groeiende markt met veel mogelijkheden. Innovaties moeten ervoor zorgen dat het prettiger werken is voor de zorgmedewerker, zodat er meer tijd en aandacht is voor de cliënt. Innoveren zodat de focus kan worden gelegd op belangrijkere zaken: zorg aan bed. Innoveren voor de béste gezondheidszorg.

Rita Melein,
Strategy & Business Manager