Duurzame ouderenzorg

Door Wim Feenstra

‘Samenwerken aan duurzame ouderenzorg ’

De vraag naar personeel in de zorg neemt sterk toe. Dat komt omdat er steeds meer ouderen zijn. Daarnaast willen of moeten ouderen steeds langer thuis blijven wonen. Op dit moment leven er 1,3 miljoen mensen van 75 jaar of ouder in Nederland. In 2030 zijn dat er 2,1 miljoen. Vooral in de krimpgebieden, zoals Oost-Groningen en Noord-Friesland, vindt er een verschuiving plaats. Het aantal 75-plussers in Noord-Nederland is over 20 jaar verdubbeld, zo blijkt uit het onderzoek Arbeidsmarktverkenning Zorg & WJK 2017.

De vergrijzing neemt toe
In 2015 had bijna de helft van de thuiswonende 75-plussers een vorm van zorg of ondersteuning. Ouderen blijven in de krimpgebieden wonen, maar jongeren – en potentiële zorgverleners – vertrekken vaak naar stedelijke gebieden waar meer werk en vertier is. Doordat vooral jongeren wegtrekken uit krimpgebieden worden ook de sociaaleconomische verschillen tussen de stad en het platteland in Noord-Nederland groter. De vergrijzing neemt toe, terwijl de beroepsbevolking krimpt. En juist deze ontwikkeling is een bedreiging voor toegang tot goede zorg en ondersteuning voor ouderen en kwetsbare inwoners van krimpregio’s.

Pact voor de Ouderenzorg
Minister Hugo de Jonge wil hier wat aan doen. Hij ondertekende samen met veertig instellingen, bedrijven, overheden en organisaties in maart van dit jaar het Pact voor de Ouderenzorg. Met het pact willen de initiatiefnemers ook bijzondere aandacht voor de grensstreken en krimpregio’s. Het probleem speelt in heel Nederland, maar vooral in deze gebieden is de vergrijzing verder gevorderd en loopt het voorzieningsniveau sterk terug. En mede daardoor is het voor ouderen lastig om voor zichzelf te blijven zorgen.

Regionale Zorgpoule
Maar hoe kunnen we ervoor zorgen dat we nu en in de toekomst deze groeiende zorgvraag aankunnen? Het betekent vooral dat we vooruit moeten kijken en rekening moeten houden met de toekomstige ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Bij Medical Groep zijn wij daar continu mee bezig. Want wij gunnen iedereen voldoende en hoogwaardige zorg mocht dat nodig zijn. Om voldoende ouderenzorg in de toekomst te garanderen moet er samengewerkt worden. Zo werkt Medical Groep met de Regionale Zorgpoule. Met dit digitale platform kunnen zorgverleners zelf hun werktijden bepalen. Op die manier hebben zij de regie over hun eigen werktijden en kunnen ze zelf aangeven wanneer ze willen werken. Zij kunnen werken voor alle zorginstellingen die zich hebben aangesloten bij de zorgpoule. En dat betekent dat zorgverleners ook méér kunnen werken. Vooral zorgmedewerkers met kleine contracten vinden dit vaak prettig. Als alle zorgmedewerkers een paar uur meer gaan werken, is hiermee extra capaciteit te behalen. Zorginstellingen kunnen op hun beurt bij ziekte of extra drukte een dienst aanvragen en deze kan dan via de Regionale Zorgpoule worden ingevuld. Dit digitale platform verbindt zorginstellingen door samen zorgpersoneel uit te wisselen. Op dit moment vindt er veel onderlinge concurrentie plaats, maar ik geloof dat er juist meer samengewerkt moet worden. Want het is toch in ons gezamenlijk belang om onze hardwerkende zorgverleners te behouden? Door samen te werken kunnen we efficiënter werken en meer cliënten helpen.

Nieuwe ontwikkelingen
Ook technologie kan de zorg ondersteunen. Robotisering en automatisering kunnen ervoor zorgen dat werken in de zorg efficiënter, makkelijker en productiever wordt. Op korte termijn zal het niet helpen om de tekorten ingrijpend te verminderen, maar het kan wel helpen om het werk efficiënter in te richten en de productiviteit te verhogen. Als zorgverleners getraind worden hoe zij technische middelen kunnen inzetten om efficiënter te werken heeft dit op lange termijn alleen maar voordelen. Daarnaast zijn scholing en technologie belangrijk in de zorg. Zo scholen wij zorgverleners bij door middel van een Virtual Reality (VR-) bril. Wij hebben samen met een mediabedrijf een Serious Game ontwikkeld. Met deze game kunnen zorgmedewerkers medische handelingen uitvoeren en bekwaam blijven. Je leert hier bijvoorbeeld intramusculair injecteren. Deze innovaties zijn belangrijke instrumenten om de kennis van onze medewerkers up-to-date te houden. Op die manier willen wij zorgverleners stimuleren om te blijven trainen en leren.

Automatisering en digitalisering
Daarnaast heeft de zorg nog een flinke slag te maken als het gaat om automatiseren en digitaliseren. Zorgverleners zijn nu nog te veel tijd kwijt aan administratieve rompslomp. Dit moet anders en dat gaat nu gelukkig ook gebeuren. Het kabinet heeft hiervoor het actieplan ‘(Ont)Regel de zorg’ in het leven geroepen. Het plan moet de werkdruk verlagen en het werkplezier verhogen. Zorgmedewerkers moeten dus minder tijd kwijt zijn aan onzinnige klusjes. En dat is mooi, want dan kan die aandacht en tijd naar de cliënt. En dat is precies waar die hoort.

Behoud medewerkers
De nijpende personeelstekorten laten ook de urgentie zien om het zorgpersoneel dat nu werkzaam is, te behouden. Niet alleen moeten we de huidige zorgmedewerkers behouden, ook moeten we nieuwe zorgmedewerkers aantrekken. En dat kan op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door ‘oude’ zorgmedewerkers weer terug te halen, werkloze mensen om te scholen, maar ook door migranten in te zetten. In relatief korte tijd kunnen nieuwe zorgmedewerkers worden opgeleid en ingezet worden in functies van laaggeschoold niveau. Bij functies zoals verzorgende IG en hbo-V duurt het langer voordat zij volledig zijn opgeleid en aan het werk kunnen.

Schouders eronder
Om mensen te stimuleren om voor de zorg te kiezen zou het verlichten van de werkdruk en goede arbeidsvoorwaarden een goed begin zijn. Laten we onze schouders eronder zetten om het imago van de zorg te verbeteren. Maak het voor studenten aantrekkelijk om te kiezen voor de gezondheidszorg.
Ook betere contracten kunnen zorgen om het werk aantrekkelijker te maken. Bij Medical Groep krijgen zorgmedewerkers een vast contract. Dat onze medewerkers de vrijheid krijgen om zelf baas te zijn over hun eigen rooster wordt zeer gewaardeerd. Zo is het makkelijk te combineren met het gezinsleven, een studie of goed te combineren met een andere baan. Maar ook scholing, workshops een goed salaris en een leaseauto maken het werken in de zorg aantrekkelijker. Goede arbeidsvoorwaarden zijn ook een onderdeel van het werkplezier. Onze zorgmedewerkers ervaren een lagere werkdruk en dat komt ook het werkplezier ten goede. Ik geloof dat de gezondheidszorg baat heeft bij zorgmedewerkers die goed worden beloond, waardering krijgen en meer eigen regie krijgen. Om zorgmedewerkers te behouden, moeten wij ook goed voor hen zorgen.

Laten we samen zorgen dat nu en in de toekomst voldoende ouderenzorg beschikbaar blijft. In de krimpgebieden, maar ook in de rest van Nederland. Door samen te werken, te innoveren, door onze huidige zorgmedewerkers te behouden en nieuw zorgtalent te werven. Daar moeten we hard aan blijven werken. Wij maken ons hard voor duurzame ouderenzorg. Zodat iedereen kan genieten van een zorgeloze oude dag.